Karanlık Akış (Dark Flow)
Dark Flow
Karanlık akış, slot makinesi başında zaman algısının bozulması ve yoğun odaklanmayla tanımlanan durumdur; olumlu akıştan sonuçlarıyla ayrılır.
Karanlık akış, slot makinesi başında ortaya çıkan ve zaman algısının bozulmasıyla tanımlanan yoğun odaklanma durumudur. Kavram, olumlu psikoloji literatüründeki akış (flow) durumundan türetilmiş, ancak sonuçları nedeniyle “karanlık” nitelemesiyle ayrılmıştır.
Nasıl tanımlanıyor
Waterloo Üniversitesi araştırma grubunun tanımına göre bu durum şu bileşenleri taşır:
- Zamanın geçişine ilişkin algının bozulması
- Göreve yoğun ve zahmetsiz odaklanma
- Çevresel dikkat dağıtıcılardan kopma
Bu bileşenler olumlu akış durumuyla aynıdır. Ayrım, sonuçlarındadır: planlanandan uzun süre oynama ve buna bağlı mali sonuçlar.
Çok hatlı tasarımla ilişkisi
Araştırmada katılımcılar hem 20 hatlı hem tek hatlı bir simülatörü oynamıştır. Bulgu şudur: katılımcıların yaklaşık dörtte üçü 20 hatlı oyunu tercih etmiştir — tek hatlı oyuna göre daha fazla kaybetmelerine rağmen.
Araştırmacılar bunu pekiştirme sıklığıyla ilişkilendirir. Tek hatlı oyunda turlar ya tam kazanç ya tam kayıptır ve uzun kayıp zincirleri yaşanır. Çok hatlı oyunda ise kayıp kılığında kazanç sonuçları sürekli küçük geri bildirim üretir ve bu, kesintisiz bir ritim oluşturur.
Ölçüm
Durum, oyun deneyimi ölçekleriyle değerlendirilmiştir. Aynı çalışmalarda bu durumu daha yoğun yaşayan katılımcıların problemli kumar ölçeklerinde daha yüksek puan aldığı ve ruh hali göstergeleriyle ilişki bulunduğu bildirilmiştir.
Araştırmacılar bu ilişkiyi tek yönlü bir nedensellik olarak sunmaz; kumarın bir kaçış biçimi olarak işlev görebileceği yorumu yapılır.
Tasarım tarafı
Bu durumun oluşmasını kolaylaştıran unsurlar, arşivde ayrı ayrı belgelenmiştir: kesintisiz tur ritmi, sesle pekiştirme, gerilim tasarımı ve büyük ekranlı kabinlerin çevresel uyaranları azaltan ergonomisi.
Hiçbiri oyunun matematiğini değiştirmez. Hepsi cihaz başında geçirilen süreyi etkiler.
Kumar bağımlılığıyla ilgili destek için Türkiye’de Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM) hattı: 115.
Sık sorulan sorular
Karanlık akış nedir?
Neden çok hatlı oyunlarda daha belirgin?
Zaman algısı neden bozuluyor?
Bu durum oyunun matematiğiyle ilgili mi?
Arşivde ilgili kayıtlar
Kaynakça
- Dixon, M. J., Stange, M., Larche, C. J., Graydon, C., Fugelsang, J. A. & Harrigan, K. A. (2018). Dark Flow, Depression and Multiline Slot Machine Play. Journal of Gambling Studies, 34, 73–84.
- Dixon, M. J. ve ark. (2019). Mindfulness problems and depression symptoms in everyday life predict dark flow during slots play. Psychology of Addictive Behaviors, 33, 81–90.
- Schluter, M. G. & Hodgins, D. C. (2019). Dissociative experiences in gambling disorder (derleme).
- Csikszentmihalyi, M. (1992). Flow: The Psychology of Happiness.