Kıl Payı Kaçırma Etkisi
Near Miss Effect
Kıl payı kaçırma, kaybeden bir turun sonucunun kazanan bir kombinasyona görsel olarak yakın görünmesidir; olasılık açısından bir yakınlık ifade etmez.
Kıl payı kaçırma, kaybeden bir turun sonucunun kazanan bir kombinasyona görsel olarak yakın görünmesidir. En bilinen biçimi, ikramiye sembolünün kazanç hattının hemen üstünde veya altında durmasıdır.
Neden “neredeyse” diye bir şey yok
Bu hissin karşılığı mekanizmada bulunmaz. Sonuç, dönüş başlatıldığı anda rastgele sayı üreteci tarafından belirlenmiştir. Kaybeden turlar arasında “daha yakın” veya “daha uzak” diye bir sıralama yoktur; kazanan kombinasyona bir konum uzakta durmak ile yirmi konum uzakta durmak olasılık açısından aynı şeydir.
Sanal şeritle ilişkisi
Bu görsel etkinin kaynağı sanal makara şeridindeki sembol ağırlıklandırmasıdır. Akademik literatürde bu yapı bazen “ağırlıklı makara” olarak anılır.
Ekranda eşit görünen iki sembol, sanal şeritte tamamen farklı sayıda konum kaplayabilir. İkramiye sembolünün kazanç hattının hemen komşusundaki konumlarda sık görünmesi, şerit yapısının bir sonucu olabilir. Harrigan ve Dixon’ın üretici teknik belgelerini (PAR sayfaları) incelediği çalışmasında, bu tür sonuçların rastlantıyla beklenenden daha yüksek oranda ortaya çıkabildiği kaydedilmiştir.
Ölçülen etkiler
Hakemli araştırmalarda kıl payı kaçırma sonuçlarının, parasal olarak düz kayıp olmalarına rağmen şu etkileri ürettiği bildirilmiştir:
- Fizyolojik uyarılmada artış — deri iletkenliği tepkisiyle ölçülmüştür
- Oyuna devam süresinde uzama
- Beyinde ödülle ilişkili bölgelerin etkinleşmesi
Dixon ve arkadaşlarının çalışmasında bu sonuçların büyük deri iletkenliği tepkileri ürettiği, ancak kazançların ardından görülen duraklamayı üretmediği bulunmuştur — yani sonuç hem uyarıcı hem de tatmin etmeyen bir nitelik taşır.
Beceri oyunlarından farkı
Kıl payı kaçırma kavramı beceri gerektiren oyunlarda anlamlıdır: bir okçu hedefin kenarına isabet ettiyse, bir sonraki denemede iyileşme beklenebilir çünkü performans ile sonuç arasında nedensel bağ vardır.
Şans oyunlarında bu bağ yoktur. Sonuçlar bağımsızdır ve öğrenme, sonraki turun olasılığını değiştirmez. Kavramın buraya taşınması, kumarbaz yanılgısıyla aynı düşünce hatasının bir başka biçimidir.
Arşivdeki yeri
Bu kayıt, oyun tasarımının davranışsal boyutunu belgeleyen girdilerdendir. Kayıp kılığında kazanç ile birlikte okunması önerilir; ikisi akademik literatürde çoğunlukla birlikte incelenir.
Sık sorulan sorular
İkramiye sembolü hattın hemen üstünde durdu, yaklaşıyor muyum?
Bu görüntü kasıtlı olarak mı üretiliyor?
Araştırmalar ne buluyor?
Beceri oyunlarındaki "kıl payı" ile aynı şey mi?
Arşivde ilgili kayıtlar
Kaynakça
- Barton, K. R. ve ark. (2017). The Effect of Losses Disguised as Wins and Near Misses in Electronic Gaming Machines: A Systematic Review. Journal of Gambling Studies, 33(4).
- Dixon, M. J., MacLaren, V., Jarick, M., Fugelsang, J. A. & Harrigan, K. A. (2013). The Frustrating Effects of Just Missing the Jackpot. Journal of Gambling Studies.
- Clark, L., Lawrence, A. J., Astley-Jones, F. & Gray, N. (2009). Gambling near-misses enhance motivation to gamble and recruit win-related brain circuitry. Neuron.
- Harrigan, K. A. & Dixon, M. (2009). PAR sheets, probabilities, and slot machine play. Journal of Gambling Issues, 23, 81–110.